Biến đổi khí hậu và nuôi tôm thâm canh vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long: Những khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường

Chỉ số đề mục

Lĩnh vực nghiên cứu

10509 - Các khoa học môi trường

Dạng tài liệu

Tác giả

Nguyễn Thùy Trang, Võ Hồng Tú, Lê Thanh Sơn⁽¹⁾

Nhan đề

Biến đổi khí hậu và nuôi tôm thâm canh vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long: Những khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường

Nhan đề tiếng anh

Climate change and intensive shrimp farming in the coastal Mekong Delta: Environmental, social and economic aspects

Nguồn trích

Khoa học (Đại học Cần Thơ)

Năm xuất bản

2022

Số

CĐSDMD

Trang

265-277

ISSN

1859-2333

Từ khóa

Biến đổi khí hậu, Hiệu quả kinh tế, Hiệu quả môi trường, Tổn thương sinh kế

Từ khóa tiếng anh

Climate change, Economic efficiency, Environmental efficiency, Livelihood vulnerability

Tóm tắt

Diễn biến thời tiết thất thường và xâm nhập mặn cùng với sự bất ổn định về thị trường làm cho việc thay đổi mô hình sản xuất để thích ứng diễn ra như là một hiện tượng tất yếu. Nghiên cứu được thực hiện nhằm (1) phân tích thực trạng biến đổi khí hậu và chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp sang tôm vùng ven biển; (2) phân tích hiệu quả kinh tế, môi trường và thực trạng về tính dễ bị tổn thương của nông hộ nuôi tôm (3) đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế, môi trường và giảm tính dễ bị tổn thương cho nông hộ nuôi tôm. Nghiên cứu thực hiện phỏng vấn 125 nông hộ đã chuyển đổi sang mô hình nuôi tôm vùng ven biển tại tỉnh Kiên Giang và Sóc Trăng. Phương pháp phân tích giới hạn biên ngẫu nhiên được sử dụng để ước lượng hiệu quả kinh tế và môi trường và chỉ số tổn thương sinh kế để phân tích về khía cạnh xã hội. Kết quả nghiên cứu cho thấy mức hiệu quả kinh tế và môi trường trung bình của nông hộ nuôi tôm đạt lần lượt 82,77% và 91,77%. Chỉ số tổn thương sinh kế ở mức khá, điều này cho thấy sinh kế của nông hộ nuôi tôm dễ bị tổn thương trong bối cảnh biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Một số giải pháp được đề xuất để góp phần phát triển bền vững sinh kế nông hộ nuôi tôm vùng ven biển khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Tóm tắt tiếng anh

Weather variation and salinity intrusion along with market instability have caused farming system changes in the coastal regions as an inevitable phenomenon. The study was conducted to (1) analyze the current situation of climate change and transformation of agricultural production to shrimp farming in the coastal areas; (2) analyze economic and environmental efficiency and the current situation of livelihood vulnerability of shrimp farmers (3) propose solutions to improve economic and environmental efficiency, and reduce livelihood vulnerability for shrimp farmers. Onehundred and twenty-five farmers who had converted to shrimp farming in coastal areas in Kien Giang and Soc Trang provinces were interviewed. The stochastic frontier analysis was applied to estimate economic and environmental performance and livelihood vulnerability index to reflect the social aspect. The results showed that the average economic and environmental efficiency of shrimp farmers was of 82.77% and 91.77%, respectively. The livelihood vulnerability index is quite high, which shows that shrimp farmers' livelihoods are vulnerable in the context of climate change and saltwater intrusion. A number of solutions have been proposed to contribute to the sustainable development of livelihoods of shrimp farmers in the coastal areas of the Mekong Delta.

Kí hiệu kho

TTKHCNQG, CVv 403

File toàn văn

Xem toàn văn

Tài liệu tham khảo

[1] Wisner, B., Blaikie, P., Cannon, T., & Davis, I. (2004), At Risk: Natural Hazards, People’s Vulnerability, and Disasters (2nd ed),Routledge: London
[2] Wassmann, R., Hien, N. X., Hoanh, C. T., & Tuong, T. P. (2004), Sea level rise affecting the Vietnamese Mekong Delta: water elevation in the flood season and implications for rice production,Climatic Change, 66(1-2), 89-107
[3] Wang, H. J., &Schmidt, P. (2002), One-step and two-step estimation of the effects of exogenous variables on technical efficiency levels,Journal of Productivity Analysis, 18(2), 129-144
[4] Vạnh, Đ. M., Hải, T. N., Minh, T. H., & Tuân, T. H. (2016), Đánh giá hiệu quả nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh theo các hình thức tổ chức ở Đồng bằng sông Cửu Long,Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, 42, 50-57
[5] Trang, N. T., Khai, H. V., Tu, V. H., & Hong, N. B. (2018), Environmental efficiency of transformed farming systems: a case study of change f-rom sugarcane to shrimp in the Vietnamese Mekong Delta,Forestry Research and Engineering: International Journal, 2(2), 56-62
[6] Trang, N. T., Khải, H. V., Tú, V. H., & Hải, T. M. (2019), . Cơ sở lý thuyết và thực tiễn đo lường hiệu quả môi trường trong sản xuất nông nghiệp: Trường hợp nuôi tôm vùng chuyển đổi tại Kiên Giang,Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, 14(1), 115-125
[7] Trang, N. T. (2020), Phân tích hiệu quả kinh tế và môi trường của mô hình tôm thâm canh vùng chuyển đổi ven biển Đồng bằng sông Cửu Long,(Luận án tiến sĩ). Trường Đại học Cần Thơ
[8] Thắng, N. V., Mậu, N. Đ., Thăng, V. V., Long, P. T., Hồng, N. V., & Chung, P. H. (2020), Biến đổi khí hậu và kịch bản biến đổi khí hậu vùng Đồng bằng sông Cửu Long,Kỷ yếu hội thảo khoa học về Chính sách thích ứng biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long
[9] Reinhard, S., & Thijssen, G. (2000), Nitrogen efficiency of Dutch dairy farms: a shadow cost system approach,European Review of Agricultural Economics, 27(2), 167-186
[10] Reinhard S., Lovell, C. K., & Thijssen, G. (1999), Econometric estimation of technical and environmental efficiency: an application to Dutch dairy farms,American Journal of Agricultural Economics, 81(1), 44-60
[11] Reinhard S., Knox Lovell, C., & Thijssen, G. J., (2000), Environmental efficiency with multiple environmentally detrimental variables; estimated with SFA and DEA,European Journal of Operational Research, 121(2), 287-303
[12] Nhan, D. K., Trung, N. H., & Sanh, N. V. (2011), The impact of weather variability on rice and aquaculture production in the Mekong Delta,In M. A. Stewart & P. A. Coclanis (Eds.), Environmental Change and Agricultural Sustainability in the Mekong Delta (pp. 437- 451). Springer
[13] Kumbhakar S. C., Wang, H. J., & Horncastle, A. P. (2015), A practitioner's guide to stochastic frontier analysis using Stata,Cambridge University Press
[14] Kumbhakar S. C., & Lovell, C. K. (2003), Stochastic frontier analysis,Cambridge University Press
[15] (2014), Climate change 2014 synthesis report,IPCC: Geneva, Szwitzerland
[16] (2007), Climate change 2007: synthesis report,Contribution of working groups I, II and III to the fourth assessment report of the intergovernmental panel on climate change, 104
[17] (2020), Niên giám thống kê Việt Nam năm 2019,
[18] Grisley, W., & Gitu, K. W. (1985), A translog cost analysis of turkey production in the mid-Atlantic region,Southern Journal of Agricultural Economics, 17(1), 151-158
[19] Gấm, P. T. H., Sơn, V. N., & Phương, N. T. (2014), Phân tích hiệu quả sản xuất các mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú thâm canh ở tỉnh Ninh Thuận,Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (Số chuyên đề Thủy sản), 37-43
[20] Farrell, M. J. (1957), The measurement of productive efficiency,Journal of the Royal Statistical Society. Series A (General), 253-290
[21] Coelli, T., Rao, D. S. P., O'Donnell, C. J., & Battese, G. E. (2005), An introduction to efficiency and productivity analysis,Springer
[22] Caves, D. W., Christensen, L. R., & Swanson, J. A. (1981), Productivity growth, scale economies, and capacity utilization in US railroads, 1955-74,The American Economic Review, 994-1002
[23] Caudill, S. B. (2003), Estimating a mixture of stochastic frontier regression models via the EM algorithm: A multiproduct cost function application,Empirical Economics, 28(3), 581- 598
[24] Caudill, S. B., & Ford, J. M. (1993), Biases in frontier estimation due to heteroscedasticity,Economics Letters, 41(1), 17-20
[25] Carew-Reid, J. (2008), Rapid assessment of the extent and impact of sea level rise in Viet Nam,International Centre for Environment Management (ICEM), Brisbane, 82
[26] Brown, R. S., Christensen, L. R. (1980), Estimating elasticities of substitution in a model of partial static equilibrium: an application to US agriculture, 1947-1979,Paper presented at the Workshop Series, Social Systems Research Institute, University of Wisconsin
[27] Briggs, M., Funge-Smith, S., Subasinghe, R., & Phillips, M. (2004), Introductions and movement of Penaeus vannamei and Penaeus stylirostris in Asia and the Pacific,RAP publication, 10(2004), 92
[28] (2016), Kịch bản biến đổi khí hậu. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và bản đồ Việt Nam,
[29] (2021), Kịch bản biến đổi khí hậu cập nhật năm 2020,
[30] Bình, N. T., Tâm, N. T. T., & Cần, N. D. (2009), Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi hệ thống canh tác ở vùng bị ảnh hưởng mặn của huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng,Kỷ yếu hội thảo “Phát triển bền vững hệ thống canh tác lúa-tôm vùng ven biển ĐBSCL”(trang 37-48)
[31] Bình, N. T. (2011), Đánh giá tính tổn thương do xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long,Báo cáo tổng kết đề tài Khoa học công nghệ cấp Trường Đại học Cần Thơ
[32] Anand, S., Sen, A. (1994), Human development index: methodology and measurement,UNDP, Human Development Report Office, New York
[33] Adger, W. N. (2006), Vulnerability,Global environmental change, 16(3), 268-281