Bảo vệ quyền của người làm chứng là người chưa thành niên trong tố tụng hình sự và một số kiến nghị cho Việt Nam

Chỉ số đề mục

10

Lĩnh vực nghiên cứu

505 - Pháp luật

Dạng tài liệu

Tác giả

Lê Thị Phương Trang, Phạm Minh Thy Vân

Nhan đề

Bảo vệ quyền của người làm chứng là người chưa thành niên trong tố tụng hình sự và một số kiến nghị cho Việt Nam

Nhan đề tiếng anh

Protecting juveniles as witness in criminal proceedings - lessons for Vietnam

Nguồn trích

Tạp chí Khoa học Kinh tế

Năm xuất bản

2025

Số

(02)

Trang

131-144

ISSN

0866 7969

Từ khóa

Người chưa thành niên, Quyền và lợi ích, Tố tụng hình sự, Người làm chứng, Bảo vệ quyền lợi

Từ khóa tiếng anh

Juveniles, Criminal proceedings, Witness protection, Rights of juveniles, Comparative law

Tóm tắt

Do sự phát triển chưa hoàn thiện về nhận thức, tâm lý và thể chất, người chưa thành niên (người chưa đủ 18 tuổi) theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Do đó quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên trong tố tụng hình sự là vấn đề được quan tâm, nghiên cứu. Đặc biệt, người chưa thành niên với tư cách là người làm chứng tham gia trong tố tụng hình sự - có vai trò đóng góp quan trọng trong việc làm sáng tỏ sự thật và bảo vệ công lý. Tuy nhiên, nhóm đối tượng người làm chứng là người chưa thành niên chưa được quan tâm đúng mực, pháp luật về tố tụng hình sự của Việt Nam hiện nay còn tồn tại một số vướng mắc liên quan đến bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người làm chứng là người chưa thành niên như độ tuổi, thủ tục triệu tập, xác định độ tin cậy của lời khai do người chưa thành niên cung cấp, cơ chế bảo vệ đặc biệt về sự an toàn của người làm chứng là người chưa thành niên trong và sau quá trình xét xử... Sử dụng phương pháp nghiên cứu so sánh, bài báo đi sâu phân tích các quy định của một số quốc gia trên thế giới về bảo vệ người chưa thành niên với tư cách là người làm chứng trong các vụ án hình sự, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên trong tố tụng hình sự.

Tóm tắt tiếng anh

It has been internationally recognized that juveniles have rights which must be safeguarded in every country’s legal system. Because people who are under 18 years of age are still developing physically and mentally, they are especially vulnerable to criminal proceedings. Even though there has been significant development in the recent Vietnam’s criminal procedure law which clearly stipulate underage’s rights, there are some challenges that needs addressing such as: accessing a juvenile’s age and maturity to give statements as a witness, ordering to appear in court, the statement of truth, witness protection schemes before and after the trials. Using the comparative law approach, this paper highlights the gaps, potential remedies, and existing solutions to the existing Vietnam’s criminal procedure law to ensure that juveniles’ rights are effectively upheld in practice.

Kí hiệu kho

TTKHCNQG, CTv 191

File toàn văn

Xem toàn văn

Tài liệu tham khảo

[1] Wertlieb, D., & Rose, D. (1979), Maturation of maze behavior in preschool children,Developmental Psychology
[2] Warren, A. R., & McGough, L. S. (1996), Research on children's suggestibility: Implications for the investigative interview,Criminal Justice and Behavior
[3] (2018), Thông tư liên tịch số 02/2018/TTLT -VKSTC -TATC -BCA -BQP -BTC-BNN&PTNT ngày 05/09/2018 Quy định việc phối hợp thi hành một số quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về khiếu nại, tố cáo,
[4] Trần Văn Hội (2014), Cần sửa đổi, bổ sung c ác quy đ ịnh của Bộ luật Hình sự về chế định người làm ch ứng, ban h ành Lu ật bảo vệ người làm ch ứng,Tạp chí Kiểm sát
[5] Trần Đức Tuấn (2016), Bảo vệ người làm chứng trong tố tụng hình sự và góp ý sửa đổi các quy đ ịnh có liên quan,Tạp chí Kiểm sát
[6] Phạm Quang Thắng (2012), Hoàn thiện chính sách, pháp luật trong điều tra, truy tố và xét xử đối với các vụ án hình sự mà người bị hại là trẻ em,Tạp chí Kiểm sát
[7] Nguy ễn Văn Lai (2021), Đặc điểm tâm lý tư pháp của người bị buộc tội, bị hại, ng ười làm chứng là người dưới 18 tu ổi,Tạp chí Dân chủ và Pháp luật
[8] Nguyễn Tiến Nam (2022), Chế định bảo vệ người tố giác tội phạm, người làm chứng, bị hại và người tham gia tố tụng khác trong Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành,Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Số chuyên đề 10
[9] Nguyễn Thị Ny (2021), Sự tham gia của người làm chứng trong tố tụng hình sự,Tạp chí Kiểm sát
[10] Nguyễn Thị Lộc (2018), Quyền riêng tư của người bị hại dưới 18 tuổi trong tố tụng hình sự,Tạp chí Khoa học Kiểm sát
[11] Nguyễn Hữu Việt (2015), Bảo vệ quyền con người của người làm chứng trong tố tụng hình sự,Bộ Tư pháp, Hà Nội
[12] Nguyễn Hải Ninh (2016), Bảo vệ người tố giác tội phạm, người làm chứng, người bị hại, người tham gia tố tụng khác trong tố tụng hình sự,Tạp chí Kiểm sát
[13] Lê Huỳnh Tấn Duy (2020), Pháp luật một số quốc gia về người bị buộc tội là người chưa thành niên và bài học đối với Việt Nam”,Tạp chí Khoa học pháp lý
[14] Goodman, G. S., Bottoms, B. L., Rudy, L., Davis, S. L., & Schwartz -Kenney, B. M. (2001), Effects of past abuse experiences on children's eyewitness memory,Law and Human Behavior
[15] Đinh V ăn Quế (2017), Trẻ em d ưới 6 tu ổi có được làm ch ứng trong v ụ án hình sự,Tạp chí Tòa án nhân dân
[16] Dương Thanh S ơn (2007), Cần cụ thể hoá nội dung b ảo vệ người làm ch ứng trong v ụ án hình sự,Tạp chí Nghi ên cứu lập pháp
[17] Cotterill, B. F. (2022), Are Children Reliable Witnesses?,Springer Nature
[18] Bùi Ai Giôn (2018), Một số ý kiến về quyền và nghĩa vụ của người làm chứng trong B ộ luật Tố tụng H ình sự năm 2015,Tòa án nhân dân
[19] Brainerd, C. J., & Reyna, V. F. (2005), The science of false memory,Oxford University Press
[20] (2018), Thông tư liên tịch số 03/2018/TTLT -BCA -VKSNDTC -TANDTC -BQP hướng dẫn về trình tự, thủ tục thực hiện ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh; sử dụng, bảo quản, lưu trữ kết quả ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử,
[21] (2021), Thông tư số 43/2021/TT -BCA ngày 22/4/2021 Quy định trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân trong việc thực hiện một số trình tự, thủ tục tố tụng hình sự thân thiện trong quá trình tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, điều tra vụ án xâm hại người dưới 18 tuổi,
[22] Binet , A. (1900), La suggestibilit é,Paris: Schleicher Feres
[23] Bauer, P. J., Pathman, T., Inman, C., Campanella, C., & Hamann, S. (2017), Neural correlates of autobiographical memory retrieval in children and adults,Memory
[24] Bauer, P. J., Larkina, M., Güler, E., & Burch, M. (2019), Long -term autobiographical memory across middle childhood: Patterns, predictors, and implications for conceptualizations of childhood amnesia,Memory