Lọc theo danh mục
  • Năm xuất bản
    Xem thêm
  • Lĩnh vực
liên kết website
Lượt truy cập
 Lượt truy cập :  21,027,734
  • Công bố khoa học và công nghệ Việt Nam

76

Ký sinh trùng học

BB

Nguyễn Quang Thiều, Hoàng Đình Cảnh, Nguyễn Văn Đạt, Vũ Đức Chính, Nguyễn Văn Tuấn, Nguyễn Trần Bích Diệp, Nguyễn Anh Tuấn, Trần Thị Loan, Nguyễn Văn Dũng(1)

Thành phần loài, phân bố, tập tính đốt mồi và vai trò y học của ruồi vàng (diptera simulidae) ở huyện Mường Nhé tỉnh Điện Biên, năm 2024

Assessment of species composition, distribution, bite habits and the medical role of blackflies (Diptera: simuliidae ) In Muong Nhe district, Dien Bien province, 2024

Y học Cộng đồng

2025

3

41-47

2354-0613

Xác định thành phần loài, phân bố, tập tính đốt mồi và vai trò y học của ruồi vàng tại xã Sín Thầu và xã Sen Thượng, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên. Phương pháp nghiên cứu: Thời gian thực hiện từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2024. Thu thập ruồi vàng trưởng thành bằng phương pháp dùng vợt, mồi gia súc. Giai đoạn chưa trưởng thành thu thập qua giá thể. Mổ tìm ký sinh trùng theo quy trình của WHO 2002. Đánh giá tổn thương của người dân khi bị ruồi vàng đốt qua phỏng vấn trực tiếp. Kết quả: Tổng số thu thập được 462  cá thể ruồi vàng thuộc 20 loài tại các điểm điều tra. Tại xã Sín Thầu 19 loài, xã Sen Thượng 11 loài. Ba loài được ghi nhận hút máu trâu Simulium nigrogilvum, Simulium striatum, Simulium asakoae. Riêng loài S. nigrogilvum hút cả máu người. Ruồi vàng đốt mồi từ 7 giờ sáng đến 17 giờ chiều, mạnh nhất từ 7 giờ đến 10 giờ sáng và từ 16 giờ đến 17 giờ chiều. Phỏng vấn 400 người dân thấy100% bị ruồi vàng đốt. Các tổn thương thường thấy khi bị ruồi vàng đốt gồm vết đốt rỉ máu, nóng rát, ngứa, chiếm tỷ lệ 100%. Mổ 223 cá thể thuộc 3 loài S. nigrogilvum; S. striatum và S. asakoae chỉ phát hiện thấy ký sinh trùng ở loài Simulium nigrogilvum. Kết luận: Đã thu thập được 462 cá thể ruồi vàng trưởng thành, thuộc 20 loài, 3 phân giống, 1 giống thuộc họ Simulidae. 3 loài S. nigrogilvum, S. striatum, S. asakoae ghi nhận hút máu  người, trâu. Tỷ lệ giá thể nhiễm ấu trùng, nhộng ruồi vàng là 83,26%. Thời gian đốt mồi  từ 7 giờ sáng đến 17 giờ tối, đỉnh cao 8 giờ sáng đến 9 giờ sáng. Người dân bị ruồi vàng đốt đều có chung một số tổn thương ban đầu là: có các biểu hiện vết đốt tụ máu đỏ tươi, ngứa, nóng rát kèm xuất hiện ban đỏ quanh vết đốt. Loài S. nigrogilvum nhiễm ký sinh trùng ở phần bụng và phần ngực với tỷ lệ nhễm 2%.  

 

Determine species composition, distribution, biting habits and medical role of blackflies in Sin Thau and Sen Thuong communes, Muong Nhe district, Dien Bien province. Research method: Time of implementation f-rom August to December 2024. Collect adult blackflies by using nets and livestock bait. Immature stages are collected through substrates. Dissect to find parasites according to WHO 2002 procedures. Assess the damage to people when bitten by blackflies through direct interviews. Results: 462 blackflies of 20 species were collected at the survey points. In Sin Thau commune, there were 19 species, Sen Thuong commune, 11 species. Three species were recorded to suck buffalo blood: Simulium nigrogilvum, Simulium striatum, Simulium asakoae. In particular, S. nigrogilvum also sucks human blood. Blackflies bite f-rom 7 am to 5 pm, most strongly f-rom 7 am to 10 am and f-rom 4 pm to 5 pm. Interviews with 400 people showed that blackflies bit 100%. Common lesions when bitten by blackflies include bleeding, burning, and itching, accounting for 100%. Dissection of 223 individuals belonging to 3 species, S. nigrogilvum, S. striatum, and S. asakoae, only found parasites in Simulium nigrogilvum. Conclusion: 462 adult blackflies were collected, belonging to 20 species, 3 subgenera, and 1 genus of the family Simulidae. The 3 species S. nigrogilvum, S. striatum, S. asakoae were recorded to suck blood f-rom humans and buffalo. The rate of substrate infected with fruit fly larvae and pupae was 83.26%. Burning bait is f-rom 7 am to 5 pm, peaking f-rom 8 am to 9 am. People bitten by blackflies all have some common initial injuries: there are symptoms of bright red blood clots, itching, and a burning sensation with a red rash around the bite. S. nigrogilvumspecies is infected with parasites in the abdomen and thorax, with an infection rate of 2%.

 

TTKHCNQG, CVv 417