Đánh giá đa dạng di truyền của các dòng/giống lúa nếp dựa trên đặc tính nông học và kiểm tra sự hiện diện gen kháng sâu bệnh hại chính thông qua chỉ thị phân tử

Chỉ số đề mục

68

Lĩnh vực nghiên cứu

4010305 - Hệ thống canh tác cây lương thực và cây thực phẩm

Dạng tài liệu

Tác giả

Như Lâm Huỳnh, Toàn Võ Thanh, Thạch Trần Ngọc, Tiên Nguyễn Thuý Kiều, Tư Phạm Thị Bé, Tuyến Đỗ Đức

Nhan đề

Đánh giá đa dạng di truyền của các dòng/giống lúa nếp dựa trên đặc tính nông học và kiểm tra sự hiện diện gen kháng sâu bệnh hại chính thông qua chỉ thị phân tử

Nhan đề tiếng anh

Assessment of genetic diversity among glutinous rice lines/varieties based on agronomic traits and molecular marker detection of major disease resistance genes

Nguồn trích

Tạp chí Khoa học và công nghệ Nông nghiệp Việt Nam

Năm xuất bản

2026

Số

1

Trang

3-10

ISSN

1859-1558

Từ khóa

Chỉ thị phân tử, Đa dạng di truyền, Đặc điểm nông học, Gen kháng bệnh, Lúa nếp

Từ khóa tiếng anh

Agronomic traits, Genetic diversity, Glutinous rice, Molecular markers, Resistance genes

Tóm tắt

Lúa nếp là cây lương thực quen thuộc mang nhiều giá trị về kinh tế, dinh dưỡng, văn hóa và y học cổ truyền, tuy nhiên các giống lúa nếp đang được canh tác phổ biến hiện nay thường có mức độ nhiễm bệnh cao. Nghiên cứu được thực hiện trên 48 dòng/giống lúa nếp nhằm đánh giá tính đa dạng về đặc điểm hình thái, nông học và xác định sự hiện diện của các gen liên kết với các QTL kháng bệnh đạo ôn, bạc lá và rầy nâu thông qua chỉ thị phân tử. Kết quả đánh giá 42 đặc điểm hình thái và nông học cho thấy một số chỉ tiêu như số chồi hữu hiệu/bụi, chiều cao cây, chiều dài và chiều rộng hạt có hệ số di truyền (h²) cao, cho thấy tiềm năng ứng dụng hiệu quả trong công tác cải tiến giống. Kết quả phân tích kiểu gen bằng chỉ thị phân tử ghi nhận 20/48 dòng/giống mang gen kháng đạo ôn Piz, 17 dòng/giống mang gen kháng rầy nâu Bph18 và 15 dòng/giống mang gen kháng bạc lá xa13. Các dòng/giống này được xem là nguồn vật liệu tiềm năng phục vụ công tác chọn tạo giống trong tương lai.

Tóm tắt tiếng anh

Glutinous rice is a traditional staple crop with significant economic, nutritional, cultural, and traditional medicinal value. However, most glutinous rice varieties currently cultivated are highly susceptible to major diseases. This study was conducted on 48 glutinous rice lines/varieties to assess genetic diversity based on morphological and agronomic traits, as well as to detect genes/QTLs conferring resistance to blast, bacterial leaf blight, and brown planthopper using molecular markers. Evaluation of 42 morphological and agronomic traits revealed that several traits, including the number of effective tillers per hill, plant height, grain length, and grain width, exhibited high broad-sense heritability (h²), indicating their strong potential for use in genetic improvement and breeding programs. Molecular marker analysis identified 20 out of 48 lines/varieties carrying the blast resistance gene Piz, 17 carrying the brown planthopper resistance gene Bph18, and 15 carrying the bacterial leaf blight resistance gene xa13, suggesting that these genotypes represent valuable genetic resources for future breeding efforts.

Kí hiệu kho

TTKHCNQG, CVv 490

File toàn văn

Xem toàn văn

Tài liệu tham khảo

[1] Trần Thị Nam Lý; Nguyễn Đức Cương; Nguyễn Thị Phong Lan (2023), Đánh giá tính kháng nhiễm vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae gây bệnh bạc lá lúa trên bộ giống chỉ thị và bộ giống chất lượng cao,Khoa học và Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam