HỆ THỐNG THÔNG TIN QUỐC GIA VỀ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
Lọc theo danh mục
liên kết website
Lượt truy cập
Lượt truy cập :
31,247,715
- Công bố khoa học và công nghệ Việt Nam
16
Ngôn ngữ học ứng dụng
Tran Thi Kieu My, Thi Linh Giang
Phân tích khối ngữ liệu song song về chiến lược dịch danh từ riêng trong harry potter
A parallel corpus analysis of translation strategies of proper nouns in “harry potter”
Tạp chí Khoa học Ngôn ngữ và Văn hóa
2025
2
268-284
2525-2674
Bài viết này khám phá chiến lược dịch danh từ riêng trong tiểu thuyết Harry Potter và Hoàng Tử Lai từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Khối ngữ liệu song song gồm bản gốc và bản dịch được xây dựng và phân tích bằng phần mềm Sketch Engine. Phân tích dựa trên phân loại các phương thức dịch của Fernandes (2006), kết hợp với lý thuyết Skopos (Reiss & Vermeer, 2014) và chiến lược nội địa hóa (domestication) – ngoại hóa (foreignization) của Venuti (1995) nhằm giải thích cho các lựa chọn dịch thuật. Kết quả cho thấy có bảy phương thức dịch được áp dụng, trong đó, giữ nguyên (copy) (39.89%), dịch nghĩa (rendition) (42.11%), tái sáng tạo (recreation) (8.59%) và bổ sung (addition) (8.31%) xuất hiện thường xuyên, trong khi thay thế (substitution) (0.55%), phiên âm (transcription) (0.28%), và chuẩn hóa theo quy ước (conventionality) (0.28%), ít gặp. Nhìn chung, chiến lược Nội địa hóa chiếm ưu thế với 216 trường hợp (59.8%), so với 145 trường hợp Ngoại hóa (40.2%). Điều này cho thấy dịch giả Lý Lan có xu hướng điều chỉnh tên riêng phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và độc giả trẻ Việt Nam.
This article examines the strategies used for translating proper nouns in Harry Potter and the Half-Blood Prince f-rom English into Vietnamese. A parallel corpus of the English source text and its Vietnamese translation was built and analyzed using Sketch Engine to extract proper nouns. The analysis applies Fernandes’ (2006) taxonomy of translation procedures alongside Skopos theory (Reiss & Vermeer, 2014) and Venuti’s (1995) domestication–foreignization strategies to interpret translation choices. The findings show seven procedures employed when rendering proper nouns into Vietnamese: rendition, substitution, transcription, recreation, addition, copy, and conventionality. In general, copy (39.89%), rendition (42.11%), recreation (8.59%), and addition (8.31%) were the most frequently used, while substitution (0.55%), transcription (0.28%), and conventionality (0.28%) appeared rarely. The results also reveal that domestication predominated with 216 cases (59.8%), while foreignization was less frequent with 145 cases (40.2%). This indicates that the translator, Lý Lan, tends to adapt names to Vietnamese linguistic and cultural norms
Xem toàn văn